بعضی شخصیت‌ها برای ماندن در ذهنمان فقط یک نگاه لازم دارند. کروئلا هم از همان‌هاست: موهای سیاه‌وسفید، لباس‌هایی که انگار برای یک ورود پرسر‌وصدا دوخته شده‌اند و اعتمادبه‌نفسی که از آن طرف صفحه هم حسش می‌کنی! اما پشت این ظاهر فراموش‌نشدنی چه داستانی پنهان شده؟ چرا با اینکه همیشه تصمیم‌های درستی نمی‌گیرد، باز دوست داریم دنبالش کنیم؟

اگر فیلم Cruella محصول ۲۰۲۱ را ندیده‌ای، بیا اول بدون لو دادن پایان، با دنیایش آشنا شویم. اگر هم دیده‌ای، این بار از پشت میز طراحی به آن نگاه می‌کنیم: به رابطهٔ استلا و کروئلا، رقابت با بارونس و لباس‌هایی که گاهی بیشتر از دیالوگ‌ها حرف می‌زنند. راستی، املای انگلیسی اسمش Cruella است؛ همان شخصیتی که گاهی در جست‌وجوها «Curella» نوشته می‌شود.

داستان کروئلا از کجا شروع می‌شود؟

در مرکز داستان، دختر جوانی به نام استلا قرار دارد؛ کسی که استعداد طراحی دارد و دلش می‌خواهد در دنیای مد جایی برای خودش پیدا کند. مشکل اینجاست که داشتن ایدهٔ خوب همیشه کافی نیست. باید فرصتی پیدا شود تا کسی آن ایده را ببیند؛ آن هم در محیطی که قدرت و اعتبار، دست آدم‌های جاافتاده‌تر است.

ورود استلا به دنیای حرفه‌ای بارونس، طراح صاحب‌نفوذی که اما تامپسون نقشش را بازی می‌کند، مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد. از اینجا به بعد، فیلم میان جاه‌طلبی، خلاقیت، رقابت و میل به انتقام حرکت می‌کند. جاسپر و هوراس هم در زندگی استلا حضور دارند؛ همراهانی که یادآوری می‌کنند بیرون از نور دوربین‌ها، آدم‌ها هنوز به دوستی و اعتماد نیاز دارند.

این خلاصه را همین‌جا نگه داریم تا لذت کشف داستان برایت بماند. فقط بدان که قرار نیست دو ساعت صرف تماشای لباس‌های قشنگ کنیم؛ هر تغییر ظاهر، بخشی از کشمکش شخصیت را جلو می‌برد. سؤال جذاب فیلم این است: وقتی بالاخره فرصت دیده‌شدن پیدا می‌کنی، حاضری برای حفظش چه چیزی را از دست بدهی؟

استلا و کروئلا؛ دو اسم و یک کشمکش

استلا می‌خواهد پذیرفته شود و استعدادش جدی گرفته شود. در مقابل، چهره‌ای که با نام کروئلا به نمایش می‌گذارد، دنبال اجازه گرفتن نیست. بلندتر ظاهر می‌شود، بیشتر ریسک می‌کند و قواعد جمع را به چالش می‌کشد. همین فاصله، موتور جذابیت شخصیت است: مدام می‌بینیم که میان کنترل خودش و رهاکردن خشمش در رفت‌وآمد است.

بهتر است این دو اسم را یک تشخیص روان‌شناختی حساب نکنیم. فیلم از تغییر نام، لباس و رفتار برای روایت هویت و انتخاب‌های استلا استفاده می‌کند. برداشت ما این است که کروئلا برای او به یک شخصیت نمایشی تبدیل می‌شود؛ راهی برای گفتن چیزهایی که استلا معمولاً فرو می‌خورد. ولی این آزادی تازه، هزینه هم دارد.

همدلی با گذشتهٔ یک شخصیت هم به معنی تأیید تمام کارهایش نیست. ممکن است بفهمیم چرا خشمگین است و هم‌زمان با رفتارش موافق نباشیم. همین تناقض، بحث دربارهٔ او را جذاب می‌کند. اگر از خواندن دربارهٔ شخصیت‌هایی با انتخاب‌های دشوار لذت می‌بری، سرگذشت ایتاچی اوچیها هم می‌تواند خواندنی باشد؛ البته با داستان و انگیزه‌هایی کاملاً متفاوت.

کروئلای ۲۰۲۱ چه فرقی با نسخه‌های قبلی دارد؟

خیلی‌ها کروئلا دویل را از انیمیشن صد و یک سگ خالدار، محصول ۱۹۶۱ می‌شناسند. عده‌ای هم با اجرای گلن کلوز در فیلم لایو اکشن ۱۹۹۶ آشنا شده‌اند. در آن داستان‌ها، او بیشتر در جایگاه شخصیت شرور روبه‌روی سگ‌های خالدار قرار دارد. فیلم ۲۰۲۱ دوربین را می‌چرخاند و خود او را به مرکز روایت می‌آورد.

پس اگر انتظار داری همان ماجرا با بازیگران تازه تکرار شود، بهتر است انتظارت را تنظیم کنی. Cruella بازسازی صحنه‌به‌صحنهٔ صد و یک سگ خالدار نیست؛ بازتصویری از سال‌های شکل‌گیری این شخصیت است. همین جابه‌جایی زاویهٔ دید باعث می‌شود لباس، کار، جایگاه اجتماعی و رابطه‌های او اهمیت بیشتری پیدا کنند.

برای دیدن فیلم ۲۰۲۱ لازم نیست نسخه‌های قدیمی را از قبل دیده باشی. شناخت قبلی فقط کمک می‌کند بعضی اشاره‌ها برایت آشناتر باشند. اینجا هم مثل خیلی از اقتباس‌ها، مقایسه زمانی جالب‌تر می‌شود که بپرسیم «هر نسخه چه داستانی می‌خواهد بگوید؟». اگر به این بحث علاقه داری، مقالهٔ هری پاتر قدیمی یا جدید؛ تفاوت فیلم‌ها و سریال را هم بخوان.

بارونس؛ رقیبی که فقط خوش‌لباس نیست

بارونس نمایندهٔ قدرت تثبیت‌شده است: کسی که اتاق، برنامه و آدم‌های اطرافش باید با خواستهٔ او هماهنگ شوند. ظاهر منظم و حساب‌شده‌اش هم همین حس را منتقل می‌کند. در طرف مقابل، کروئلا می‌خواهد با یک حرکت غیرمنتظره نظم صحنه را به هم بزند. رقابت آن‌ها برای ما فقط رقابت دو طراح نیست؛ برخورد دو شیوهٔ دیده‌شدن است.

یکی اعتبارش را از جایگاهی می‌گیرد که ساخته، دیگری می‌خواهد همان جایگاه را زیر سؤال ببرد. تماشای این بازی قدرت وقتی جذاب‌تر می‌شود که به جزئیات نگاه کنی: چه کسی سکوت می‌کند؟ چه کسی جمع را وادار به واکنش می‌کند؟ چه کسی لباس را برای حفظ فاصله می‌پوشد و چه کسی برای جلب توجه؟ این‌ها برداشت‌هایی از زبان بصری فیلم‌اند، نه قانون ثابت دربارهٔ آدم‌ها.

چرا لباس‌های کروئلا این‌قدر به یاد می‌مانند؟

جواب کوتاه این است که لباس‌ها فقط تزئین نیستند. حجم، جنس پارچه، رنگ و لحظهٔ ورود هر لباس، بخشی از اجراست. گاهی یک فرم نامتعارف قبل از آنکه شخصیت حرفی بزند، نگاه همه را سمت خودش می‌کشاند. انگار لباس به جای صاحبش اعلام می‌کند: «خب، حالا نوبت منه!»

طراح لباس فیلم جنی بیون است که برای Cruella جایزهٔ اسکار طراحی لباس را در مراسم سال ۲۰۲۲ گرفت. همین توجه به طراحی باعث شده بتوان فیلم را یک بار هم فقط با تمرکز بر تغییر لباس‌ها تماشا کرد. دقت کن کجا فرم‌ها جمع‌وجورترند، کجا اغراق می‌شوند و کجا یک رنگ، ناگهان فضای تصویر را تصاحب می‌کند.

لندن دههٔ هفتاد و حال‌وهوای پانک هم به این بیان تصویری جان می‌دهند. پانک در خوانش این فیلم، فقط لباس تیره یا پارچهٔ پاره نیست؛ انرژی اعتراض به سلیقهٔ مسلط را دارد. ترکیب این روحیه با شکوه سالن‌های مد، تضادی می‌سازد که برای تماشاگر هم چشمگیر است و هم گاهی بامزه.

سیاه، سفید و قرمز؛ زبان تصویری کروئلا

سیاه و سفید به‌سرعت یک تضاد واضح می‌سازند؛ به‌خصوص وقتی در مو، یقه یا کنار هم‌نشینی پارچه‌ها تکرار شوند. قرمز هم می‌تواند در میان این دو، نقطهٔ توجه باشد. در برداشت ما از استایل فیلم، این ترکیب به شخصیت کمک می‌کند حتی در یک قاب شلوغ قابل تشخیص بماند.

قرار نیست بگوییم سیاه همیشه یک معنا دارد یا هر لباس قرمز نشانهٔ خشم است. معنای رنگ به صحنه، نور، رفتار شخصیت و رنگ‌های کناری بستگی دارد. جذابیت کروئلا دقیقاً در همین بازی با زمینه است: چیزی که در یک موقعیت رسمی نامعمول به نظر می‌رسد، در موقعیت دیگر می‌تواند امضای شخصی او باشد.

چطور از استایل کروئلا الهام بگیریم؟

خبر خوب این است که برای گرفتن حس‌وحال این استایل، به لباس نمایشی و دامن چندمتری نیاز نداری! از یک پایهٔ ساده شروع کن: شلوار یا کت مشکی، یک لایهٔ سفید و فقط یک جزئیات قرمز. همین انتخاب محدود باعث می‌شود ترکیب مرتب بماند و آن جزئیات فرصت دیده‌شدن پیدا کند.

یک نقطهٔ توجه انتخاب کن. اگر دستکش یا کیف قرمز داری، لازم نیست همهٔ اکسسوری‌ها هم برای جلب توجه رقابت کنند. اگر انگشتر بزرگ یا گردنبند چشمگیری انتخاب کرده‌ای، باقی ترکیب را خلوت‌تر نگه دار. هدف این است که لباس‌ها به هم کمک کنند، نه اینکه هر کدام داستان جداگانه‌ای تعریف کنند.

با بافت بازی کن. کنار هم گذاشتن پارچهٔ مات و یک سطح براق، حتی در ترکیب کاملاً مشکی هم تفاوت ایجاد می‌کند. برای الهام‌گرفتن از جزئیات نقره‌ای و حال‌وهوای گوتیک می‌توانی مقالهٔ کروم هارتز را بخوانی. این پیشنهاد، مقایسهٔ حال‌وهوای بصری است و به معنی ارتباط رسمی آن برند با فیلم نیست.

نسخهٔ خودت را بساز. چند تصویر از رنگ، فرم یقه، آرایش یا اکسسوری‌هایی که دوست داری جمع کن و ببین کدام ویژگی مدام تکرار می‌شود. مقالهٔ پینترست هم برای آشناشدن با فضای الهام‌های تصویری کنار دستت باشد. قرار نیست شبیه یک کپی از شخصیت فیلم شوی؛ کافی است یک ایده از آن برداری و با سلیقهٔ خودت ترکیبش کنی.

تماشای Cruella به سلیقهٔ تو می‌خورد؟

اگر از شخصیت‌های پرانرژی، رقابت‌های نمایشی، طراحی لباس و فضاسازی شهری لذت می‌بری، احتمالاً چیزهای زیادی در این فیلم پیدا می‌کنی که سرگرمت کنند. اگر هم دنبال یک روایت کاملاً واقع‌گرایانه از صنعت مد باشی، بهتر است بدانی فیلم عمداً اغراق‌آمیز و نمایشی است. اینجا گاهی خودِ ورود به یک مهمانی، به اندازهٔ یک رویارویی بزرگ اهمیت دارد.

از طرفی، اسم دیزنی لزوماً به معنی مناسب‌بودن فیلم برای هر سن نیست. Cruella در آمریکا درجه‌بندی PG-13 دارد و در کنار شوخی و لباس‌های رنگارنگ، سراغ موقعیت‌های تیره و تهدیدآمیز هم می‌رود. برای تماشای خانوادگی، حال‌وهوای آن را با انیمیشن صد و یک سگ خالدار یکسان فرض نکن.

پرسش‌های متداول دربارهٔ کروئلا

حالا نوبت توست؛ کدام بخش کروئلا در ذهنت ماند؟

برای ما، جذاب‌ترین سؤال فیلم این است که میان دیده‌شدن و گم‌کردن خودمان، مرز را کجا می‌کشیم. کروئلا این سؤال را با لباسی پرزرق‌وبرق و لبخندی شیطنت‌آمیز جلوی ما می‌گذارد. تو بیشتر با تلاش استلا ارتباط گرفتی، از رقابت با بارونس لذت بردی یا هنوز داری به لباس‌ها فکر می‌کنی؟ اگر فیلم را دیده‌ای، نظرت را بدون لو دادن پایان برای بقیه بنویس!